Co to jest róg skórny?
Róg skórny (z łac. cornu cutaneum) to szczególna postać rogowacenia słonecznego tzw. AK tj. actinic keratosis, czyli dysplastycznych, keratynocytycznych zmian naskórka, które pojawiają się w obrębie skóry szczególnie narażonej na długofalowe działanie promieni słonecznych. Róg skórny swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznemu wyglądowi – tworzy on wyniosły, stożkowy bądź lekko zgięty kolec lub róg. Charakteryzuje się ponadto szarobrunatną, żółtą lub białą barwą i chropowatą powierzchnią. Róg skórny jest twardy i zbity, a u jego podstawy na ogół pojawia się stan zapalny. Zbudowany jest zaś z keratyny, czyli białka, które buduje górną warstwę naskórka.
Gdzie najczęściej tworzą się rogi skórne? Najczęściej pojawiają się one na tych częściach ciała, które eksponowane są na słońce – szacuje się, że najwięcej, bo blisko 75 proc. zmian występuje na twarzy, głównie w okolicy skroni, na policzkach i małżowinach usznych. Mogą jednak powstać one także w innych miejscach, w tym m.in. na ramionach, grzbietach rąk, czy owłosionej skórze głowy, a nawet w obrębie jamy ustnej, przedsionku nosa, czy na skórze prącia.
Rolki
Przyczyny powstawania rogu skórnego
Przyczyną powstawania rogu skórnego jest nadmierne rogowacenie i gromadzenie się keratyny w jednym miejscu spowodowane nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne. W niektórych źródłach wskazuje się jednak, że za powstawanie rogu skórnego odpowiadać może zaś wirus brodawczaka ludzkiego. Podkreśla się ponadto, że znacznie bardziej narażone są na niego osoby o jasnej karnacji oraz starsze – najczęściej po 60. roku życia. Warto jednak zaznaczyć, że diagnozowany jest on także u młodszych osób, a nawet u dzieci. W przypadku najmłodszych ma on na ogół postać zmiany wywołanej stanem zapalnym i nadmiernym jej drażnieniem.
Róg skórny często pojawia się ponadto w miejscu blizn i oparzeń. Co więcej, trzeba podkreślić, że w wielu przypadkach rogowacenie jest niemal niewidoczne, a do powiększenia się zmiany dochodzi na skutek podrażnienia.
Diagnostyka i leczenie – czy róg skórny to rak?
Zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych róg skórny zaliczany jest do tzw. innych zgrubień naskórka (ICD-10 L85.8). Jeśli zatem zaobserwujesz u siebie zmianę skórną, która cię niepokoi, zgłoś się do dermatologa. Odpowiednia diagnostyka jest w tym przypadku o tyle istotna, że róg skórny może mieć postać zmiany łagodnej, przednowotworowej, aż po złośliwy nowotwór skóry. O ile zatem róg skórny jako rodzaj zmiany diagnozowany jest przez dermatologa na podstawie wyglądu, o tyle dla oceny jego ewentualnej złośliwości konieczne jest przeprowadzenie badania histopatologicznego.
Dalsze leczenie zależy od wyników biopsji. Jeżeli okaże się, że róg skórny jest zmianą nowotworową złośliwą, należy usunąć go z odpowiednim marginesem tkanek, a pacjenta objąć leczeniem onkologicznym. Jeśli zaś zmiana ma charakter łagodny – warto podkreślić, że ma to miejsce w większości przypadków – lekarz zaproponuje ci jej usunięcie jedną z dostępnych metod. Możliwe jest zastosowanie:
- lasera, uznawanego za szybką, nieinwazyjną i w pełni bezpieczną metodą usuwania zrogowaceń;
- krioterapii, czyli miejscowe zamrażanie ciekłym azotem lub podtlenkiem azotu;
- wycięcie chirurgiczne.
Jak pielęgnować skórę zmienioną chorobową?
Nie ma wyraźnych wskazówek, jak pielęgnować skórę, na której powstał róg skórny. Podstawą jest bowiem wizyta u dermatologa i usunięcie zmiany. Po zabiegu musisz przede wszystkim stosować się do przekazanych przez lekarza zaleceń – różnią się one bowiem w zależności od tego, w jaki sposób róg skórny został usunięty.
Mając jednak na uwadze to, że u podłoża powstawania rogów skórnych leży nadmierne oddziaływanie na skórę promieni UV, warto pamiętać o regularnym stosowaniu zabezpieczających kremów z filtrami. Co ważne, sięgaj po nie tylko latem lub wychodząc na plaże, ale i każdej porze roku. Jeśli pojawią się zaś już niewielkie zmiany, przed wizytą u specjalisty i ich zdiagnozowaniem, uważaj, aby ich nadmiernie nie podrażniać. Unikaj więc pocierania, mocnych peelingów i pod żadnym pozorem nie próbuj wycisnąć lub usuwać go samodzielnie. Jeżeli mimo zachowania ostrożności, uszkodzisz róg, może pojawić się zaczerwienienie, a nawet lekkie krwawienie. W takim wypadku warto zgłosić się do lekarza jak najszybciej, aby uniknąć rozwoju stanu zapalnego.
Źródła:
- A. Andrzejczak, J. Latifa, M. Turska-Kozłowska, E. Grelecka, A. Borzęcki, Róg skórny a ryzyko rozwoju raka płaskonabłonkowego, Dermatologia po dyplomie 1/2023.
- E. Cywińska, P. Brzeziński, Rogowacenie słoneczne. Wstępna diagnostyka w gabinecie kosmetologicznym, Kosmetologia Estetyczna 3/2017.
- W. Placek, A. Markiewicz, N. Zając, M. Bzdawski, Rogowacenie słoneczne – definicja, etiopatogeneza i możliwości terapeutyczne, Przegląd Dermatologiczny 2013/3.
